MATEMATİK FONKSİYONLARI

Matematik fonksiyonları programlarımızın değişmez elemanlarıdır. Bunları tam bilmememiz veya eksik bilmemiz yüzünden bir sürü zaman harcaya biliriz. Php ile ilgili matematik fonksiyonlarını anlatan bir kaynak (Türkçe) bulamadığım için oturup Manual' inden elim geldiğince çevirmeye çalıştım. Direk Çevirmeden çok kendi dilimle anlatmayı tercih ettim. İnşallah işinize yarar. Ama şimdiden imla hatalarım varsa özür diliyorum.

©TAYFUN ULU
www.e-tayfun.com
tayfun@turk-php.com


Öncelikle PHP de kullanılan genel sabitler ve değerleri:

Sabit
Değeri
Açıklaması
M_PI 3.14159265358979323846 pi (Bildiğimiz pi sayısı)
M_E 4 2.7182818284590452354 e (logaritmada kullanılan bir sabit)
M_LOG2E 1.4426950408889634074 log_2 e (logaritma2 tabanında e)
M_LOG10E 0.43429448190325182765 log_10 e (logaritmada 10 tabanında e)
M_LN2 0.69314718055994530942 log_e 2 (logaritma etabanında 2)
M_LN10 2.30258509299404568402 log_e 10 (logaritma etabanında 10)
M_PI_2 1.57079632679489661923 pi/2
M_PI_4 0.78539816339744830962 pi/4
M_1_PI 0.31830988618379067154 1/pi
M_2_PI 0.63661977236758134308 2/pi
M_2_SQRTPI 1.12837916709551257390 2/sqrt(pi) (iki bölü pinin karakökü)
M_SQRT2 1.41421356237309504880 sqrt(2) (2 nin karkökü)
M_SQRT1_2 0.70710678118654752440 1/sqrt(2)


FONKSİYONLAR


ABS (MUTLAK DEĞER)

Bu fonksiyon bir sayının mutlak değerini alır. Yani değeri negatifse "-1" ile çarpar yaptığı işi bu kadardır.

Kullanımı : abs(sayı);

Örnek:
$a=abs($y);
veya
$a=abs(-123)


ACOS (ARC COSİNÜS)

Arc cosinus işlemi cosinüsün tersidir. Sonuç RADYAN çinsindendir.

Yani bizim bildiğimiz:
180 derece = 3.1415926535898 (yani pi)
90   derece = 1.5707963267949 (pi/2)

Kullanımı: float acos (float arg) (yani çıkış kesirli sayı giriş olarakta bir kesirli sayı girilir.)

Örnek:
acos(-1) in cevabı 3.1415926535898 olacaktır.

Not: Sayı -1 ile 1 arasında olmalıdır. Çünkü cos terimi bu aralıkta cevap verir. O yüzden tersinde gideceksek bu aralıkta giriş yapmalıyız.


ASin (ARC Sinus)

Arc sinus işlemini sinusun tersidir. Sonuç Radyan çisinden çıkar.

Bakınız: ACOS


Atan (ARC TANGANT)

Arc Tangant işlemini tangantın tersidir. Sonuç Radyan çisinden çıkar.

Bakınız: ACOS


Atan2 (ARC TANGAT2)

Bu foncsiyonun iki tane girişi vardır.

Kullanımı: float atan2 (float y, float x) (yani y ve x diye iki kesirli girişi olsun ve çıkışta kesirli olsun)

Bu funcsiyon aslında Atan dan hiç bir farkı yoktur. Yaptığı tek şey y/x hesaplayıp.Onun Atan almaktır.

Sonuç Radyan çisinden çıkar.

Bakınız: ACOS


Base_convert (PHP3 >= 3.0.6, PHP4 versiyonlar için) (Taban dönüştürücü)

Aslında yaptığı iki taban arasında dönüştürme yapmaktır . Bu tabanlar 2 lik 36 tabanlar arasında olabilir. Bu funsiyon yapacağınız şifreme gibi işlemlerde çok işinize yarar.
Kullanımı: strin base_convert (string degisken, int taban1, int taban2) (yani; değişken stringini taban1 den taban2 ye çevirir.)

Örnek: base_convert()

$binary = base_convert($hexadecimal, 16, 2);

veya

base_convert(B,16,10); bunun anlamı 16 lık düzende "B" nın karşılığını 10 düzende yaz. Sonuç: "11" olacaktır.

base_convert(21,10,2); bunun anlamı 10 lık düzende "21" nın karşılığını 2 düzende yaz. Sonuç: "10101" olacaktır.


BinDec (Binary den decimal'e dönüştürücü)

Binary (2 lik düzen) düzendeki bir sayıyı decimal (10 luk düzen) düzene çevirir.

Kullanımı: int bindec (string binary_string) (yani:girilen string halindeki binary sayının çıktısı int olacak.)


Ceil (Yuvarlama)

Bir üste yuvarlama işlemi yapar. 11.01 de 11.95 de 12 ye yuvarlar.

Kullanımı: int ceil (float number) (yani:girilen kesirli sayı çıkış olarak tam sayı olur.)


Cos(Cosinus)

Bilinen Cosinüs işlemini yapar.Giriş Radyan cinsinden yapılmalıdır.

Kullanımı: float cos (float arg) (yani: giriş kesirli çıkışta kesirli sayı)


DecBin (Decimal'dan binary'e dönüştürücü)

Decimal (10 luk düzen) düzendeki bir sayıyı binary (2 lik düzen) düzene çevirir.

Kullanımı: string decbin (int number) (yani: Tam sayı olarak girilen decimal bir sayıyı binary düzende bir stringe dönüştürür.)

Bakınız: bindec()


DecHex (Decimal'dan Hexadecimal'e dönüştürücü)

Decimal (10 luk düzen) düzendeki bir sayıyı Hexadecimal (16 lik düzen) düzene çevirir.

Kullanımı: string dechex (int number) (yani: Tam sayı olarak girilen decimal bir sayıyı Hexadecimal bir stringe dönüştürür.)


DecOct (Decimal'dan Octal'a dönüştürücü)

Decimal (10 luk düzen) düzendeki bir sayıyı Octal (8 lik düzen) düzene çevirir.

Kullanımı: string decoct (int number) (yani: Tam sayı olarak girilen decimal bir sayıyı octal bir stringe dönüştürür.)


deg2rad (PHP3 >= 3.0.4, PHP4 versiyonlar) (Derece den Radyana dönüştürücü)

Verilen Dereceyi Radyana dönüştürür.

Kullanımı: double deg2rad (double number) (yani:büyük kesirli sayıyı şeklindeki deregeyi büyük kesirli şeklinde Radyana dönüştürür.)


Exp (e nin kuvveti)

e sayısının kuveti yani e^x

Kullanımı: float exp (float arg) (kesirli giriş kesirli çıkış)

Örnek:
exp(1) in degeri=2.718281828459 (e^1)
exp(2) in degeri=7.3890560989307 (e^2)


Floor (Yuvarlama)

Bir alta yuvarlama işlemi yapar. 11.01 de 11.95 de 11 e yuvarlar.

Kullanımı: int ceil (float number) (yani:girilen kesirli sayı çıkış olarak tam sayı olur.)


getrandmax (PHP3 , PHP4 )

Rasgele gelebilecek sayının maksimun değerini gösterir.

Kullanımı: int getrandmax (void) (yani:birşey girmek gerekmez çıkış tam sayıdır.)


HexDec (Hexadecimal'dan Decimal'a dönüştürücü)

Hexadecimal (16 lik düzen)düzendeki bir sayıyı Decimal (10 luk düzen) düzene çevirir.

Kullanımı: int hexdec (string hex_string) (yani: Stringı olarak girilen Hexadecima l bir sayıyı decimal bir tam sayıya dönüştürür.)


Log (Logaritma)

Normal logaritma tabanı "e" alır.

Kullanımı: float log (float arg) (yani: Kesirli bir sayı girilir ve çıkış kesirli olur.)


Log10(10 Tabanında logaritma)

Logaritma tabanı "10" dur.

Kullanımı: float log10 (float arg) (yani: Kesirli bir sayı girilir ve çıkış kesirli olur.)


max (PHP3 , PHP4 ) (Maksimunu bulur)

Girilen değerler içinde maksimun olanı bulur.

Kullanımı: mixed max (mixed arg1, mixed arg2, mixed argn) (girilen değerler içinde max bulur)

max() fonksiyonu çıktı olarak max olanın değeri verir.


min (PHP3 , PHP4 ) (Minumunu bulur)

Girilen değerler içinde minumunu olanı bulur.

Kullanımı: mixed min (mixed arg1, mixed arg2, mixed argn) (girilen değerler içinde max bulur)

min() fonksiyonu çıktı olarak min olanın değeri verir.


mt_rand (PHP3 >= 3.0.6, PHP4 ) (Rasgele Sayı üretme)

Rasgele sayı üretir.

Kullanımı: int mt_rand ([int min] ,[ int max]) (yani: iki tane tam parametre alır ve bir tane tam sayı üretir.)

Bilgisayar verdiğiniz min ve maximun değerler arasında rasgele rayılar üretir. Eğer Min vermezseniz "0" kabul eder. Maximunu vermezseniz MT_RAND_MAX değerini kullanır. Rand() daha iyi bir sayı üreticidir.

**Önemli: Random sayı üretmek için öncelikle mt_srand() fonksiyonunu kullanmalısınız.

Örnek: 5 ile 25 arasında bir sayı üretmek için.

mt_srand((double)microtime()*1000000);
print (mt_rand(5,25));

Bakınız: mt_srand() mt_getrandmax(), srand(), rand() ve getrandmax().


mt_srand (PHP3 >= 3.0.6, PHP4 ) (Rasgele Sayı üretme)

Rasgele numara üretmede kullanılır. Bu funcsiyon mt_rand() ile beraber kullanılır.

Kullanımı: void srand (int seed) ( yani: tam sayı girişi yapılır bir çıkış vermez.)

Random sayı üretmeden önce bu fonksiyonu kullanmanız gerekir.

Örnek:
mt_srand((double)microtime()*1000000);
$randval = mt_rand();

Bakınız: rand(), getrandmax(), mt_rand(), mt_srand() ve mt_getrandmax().


mt_getrandmax (PHP3 >= 3.0.6, PHP4 ) (Rasgele Sayı üretme)

Rasgele gelebilcek sayının maksimun degerini gösterir.

Kullanımı: int mt_getrandmax (void) (yani:birşey girmek gerekmez çıkış tam sayıdır.)

Bakınız: mt_rand(), mt_srand() rand(), srand() ve getrandmax().


number_format (PHP3 , PHP4 )

Bu fonksiyon sayıları düzenler. Her binde virgül koyar(Veya sizin seçtiğiniz bir karakter)

Kullanımı: string number_format (float number, int decimals, string dec_point, string thousands_sep)

Burada dört adet parametre var. Bu fonksiyon tek,cift veya dört parametre ile çalışır. (3 parametre ile çalışmaz)
Burdaki parametreler sırasıyla :

  1. Biçimlendirme yapılacak sayı
  2. Virgulsen sonraki basamak sayısı
  3. Tesirli kısmın ayracı (".") (21.33 gibi)
  4. Binleri ayıracak işaret (",") (123,1024 gibi)

Not: 3 ve 4 parametreler default degerleri "," "." dir. Ama burada onları istediğimiz gibi değiştirebiliyorsunuz.


OctDec (Octal dan Decimal'e dönüştürme)

Octal (8 lik düzen) düzendeki bir sayıyı Decimal (10 luk düzen) düzene çevirir.

Kullanımı: int octdec (string octal_string) (yani: string olarak girilen octal bir sayıyı decimal bir tam sayıya dönüştürür.)

Bakınız: decoct()


pi (PHP3 , PHP4 ) (Pi sayısı)

Pi sayısını verir.

Kullanımı: double pi (void) (yani: Direk kullanılabilir.)


pow (PHP3 , PHP4 ) (Üst almak)

Bir sayının üstünü alır. İki tane giriş yapılır. Bunlardan biri taban diyeri üsttür ( taban^ust ) şeklinde işlem yapılır.

Kullanımı: float pow (float taban, float ust) (yani: İki tane kesirli giriş alır bir tane kesirli giriş çıkar.)

Örnek:
2^3 için pow(2,3) yazılır ve sonuç 8 olur.

Bakınız: exp()


rad2deg (PHP3 >= 3.0.6, PHP4 ) (Radyanı dereceye çevirir)

Verilen Radyanı Dereceye dönüştürür.

Kullanımı: double rad2deg (double number) (yani:büyük kesirli sayıyı şeklindeki radyanı dereceye çevirir)

Bakınız: deg2rad().


rand (PHP3 , PHP4 ) (Rasgele sayı üretme)

Rasgele bir sayı üretir.

Kullanımı: int rand ([int min] ,[ int max]) (yani:iki tane tam sayı parametre verilir. Bu sayıların arasında bir tam sayı üretilir.)

Bilgisayar verdiğiniz min ve maximun değerler arasında rasgele rayılar üretir. Eğer Min vermezseniz "0" kabul eder. Maximunu vermezseniz RAND_MAX değerini kullanır.

**Önemli: Random sayı üretmek için öncelikle srand() fonksiyonunu kullanmalısınız.

Örnek: 5 ile 25 arasında bir sayı üretmek için.

srand((double)microtime()*1000000);
print (rand(5,25));

Bakınız: srand()


round (PHP3 , PHP4 ) (Yuvarlama)

Yuvarlama işlemini yapar.

Kullanımı:double round (double val) (yani: büyük kesirli giriş, Büyük kesirli çıkış)

Örnek:
round( 3.4 ); değeri 3.0
round( 3.5 ); değeri 4.0
round( 3.6 ); değeri 4.0 olur.

Bakınız:
ceil() , floor().


Sin (Sinüs)

Sinüs işlemini yapar.

Kullanımı: float sin (float arg) (yani: Giriş kesirli çıkış kesirli)

Çıkış radyan cinsindendir.

Bakınız: sin() , cos() , atan()


Sqrt (Karakök)

Girilen sayının karakökünü alır.

Kullanımı: float sqrt (float arg) (yani: Giriş kesirli çıkış kesirli sayıdır.)

Örnek:
sqrt(4) değeri 2 dir.


srand (PHP3 , PHP4 )

Rasgele numara üretme

Kullanımı: void srand (int seed) ( yani: tam sayı girişi yapılır.)

Random sayı üretmeden önce bu fonksiyonu kullanmanız gerekir.

Örnek:
srand((double)microtime()*1000000);
$randval = rand();

Bakınız: rand(), getrandmax(), mt_rand(), mt_srand() ve mt_getrandmax().


Tan (Tangant)

Tangent işlemini yapar.

Kullanımı: float tan (float arg) (yani: Kesirli giriş yapılır kesirli çıkış alınır)

Çıkış radyan cinsindendir.

Bakınız: sin() , cos() , atan()